اقتصاد فرانفتی

اقتصاد فرانفتی

پشتوانه بالای مردمی از سیاست های اقتصادی یکی از مهمترین فرصت های ممتاز سیاسی، اجتماعی و فرهنگی برای خروج از اقتصاد نفتی را فراهم می نماید. امروز اقتصاد از نگاه تک بعدی به اصطلاحات و مفاهیم دور شده است و نمی توان انتظار داشت که اقتصاد ایران بتواند بدون یک عزم همه جانبه از دام شرایط نفتی و مشکلات آسیب های جدی آن دور شود. یکی از مهمترین پاسخ ها و پاداش ها به این بلوغ اجتماعی، تحقق اقتصاد فرا نفتی و ریل گذاری توسعه اقتصادی، سیاسی و اجتماعی است.

[1396/03/22-13:48 ]
پشتوانه بالای مردمی از سیاست های اقتصادی یکی از مهمترین فرصت های ممتاز سیاسی، اجتماعی و فرهنگی برای خروج از اقتصاد نفتی را فراهم می نماید. امروز اقتصاد از نگاه تک بعدی به اصطلاحات و مفاهیم دور شده است و نمی توان انتظار داشت که اقتصاد ایران بتواند بدون یک عزم همه جانبه از دام شرایط نفتی و مشکلات آسیب های جدی آن دور شود. یکی از مهمترین پاسخ ها و پاداش ها به این بلوغ اجتماعی، تحقق اقتصاد فرا نفتی و ریل گذاری توسعه اقتصادی، سیاسی و اجتماعی است. از بین بردن بیکاری و پیامدهای شوم ناشی از وابستگی به منابع نفتی از اقتصاد ایران از یک سو و همچنین در هم شکستن تورم تاریخی مبتلابه اقتصاد ایران، یک برنامه جدی و همه جانبه می خواهد. با توجه به اهداف کمی برنامه ششم توسعه، سهم نفت از اقتصاد باید کاهش جدی یابد. اما این امر نیازمند نگاه همه جانبه به اقتصاد است. به عبارت دیگر برای جبران کاهش درآمدهای نفتی نمی توان فقط با افزایش درآمدهای مالیاتی و فشار آوردن به بنگاه های کوچک و افرادی که درآمد مشخص دارند چنین اصلاحاتی را انجام داد. در شرایط رکود اقتصادی معمولا سیاست های مالی انقباضی به کار می روند و بعضا مالیات کاهش می باید. بنابر این باید همزمان با اصلاح ساختار و نظام اخذ مالیات، به طور موازی به سایر محور های رشد اقتصادی غیر نفتی توجه شده و کشور را از شرایط رکود و وابستگی به نفت خارج کرد. از آنجا که سال اول دولت دوازدهم همزمان با اولین سال اجرای برنامه ششم است، این موضوع می تواند به "برنامه محور" شدن اقتصاد کمک کرده و شرایط مساعدی برای اجرایی شدن برنامه و چشم انداز آن بوجود آورد. به نظر می رسد چنانچه دولت ضمن آسیب زدایی و بررسی مجدد برنامه ششم توسعه که دارای اهداف واگرایانه ی زیادی است، محورهای خاص را برای گذار از اقتصاد مبتنی به درآمدهای نفت به یک اقتصاد فرا نفتی باز کند، در اجرایی شدن برنامه ی ششم زمینه های اقدام و عمل را فراهم گردد. در چند سال اخیر محدود کردن اقتصاد غیر نفتی به افزایش مالیات ها در حالی رخ داده است که اقتصاد ایران از ظرفیت های بالقوه ی بسیار زیادی بهره مند است (گزارش موسسه جهانی مکنزی در مورد اقتصاد ایران). برای تحقق اقتصاد فرا نفتی، باید به شناسایی ظرفیت های این اقتصاد پرداخت که یکی از مهمترین آنها، مشکلات نهادی کشور از یک سو و تعداد بسیار بالای تحصیلکردگان است (ایران یکی از 5 کشور برتر دنیا در نرخ آموزش مهندس در هر سال است). اگرچه یکی از مهمترین مطالبات مردمی، به دست آوردن تزریق نقدینگی به اقشار کم در آمد و تولید کنندگان خرد است به طوری که موجب افزایش تقاضای مصرفی جامعه شده و بنگاه های خرد با افزایش تقاضا روبرو شده و به طور زیر پوستی از رکود خارج شون اما تبلور بلوغ فکری و سیاسی مردم در نه گفتن به یارانه های نقدی و شعار های پوپولیستی بیانگر حمایت وسیع مردم برای پیاده سازی مدل اقتصاد غیر نفتی با نگاهی به اقتصاد مقاومتی است.تا زمانی که یک برنامه جامع با محوریت بخش های پیشران اقتصاد حاکم و قالب بر اقتصاد کشور نشود اقتصاد فرا نفتی برای اقتصاد ایران رقم نخواهد خورد.